Lista aktualności Lista aktualności

Sezon „na jagody” rozpoczęty

Płody runa leśnego od wieków były wykorzystywane przez ludność jako produkty spożywcze, dzięki swoim walorom leczniczym znalazły też zastosowanie w medycynie ludowej. Czernica była i jest nadal owocem najważniejszym wśród naszych owoców leśnych.

Borówka czernica ma wiele nazw zwyczajowych m.in. jagoda, czernica, borówka czarna, czarna jagoda. Płody runa leśnego od wieków były wykorzystywane przez ludność jako produkty spożywcze, dzięki swoim walorom leczniczym znalazły też zastosowanie w medycynie ludowej. Czernica była i jest nadal owocem najważniejszym wśród naszych owoców leśnych. Występuje w borach sosnowych i świerkowych, w borach mieszanych, na obrzeżach lasu, torfowiskach, polanach często tworząc bardzo rozległe borówczyska, pospolite w całym kraju. Borówka kwitnie od kwietnia do czerwca, a pierwsze owoce  pojawiają się już w połowie czerwca, niekiedy utrzymują się aż do końca września. Owocami są kuliste jagody, wielkości 5 -8 mm, o silnie barwiącym, ciemnoczerwonym soku. Owoce zawierają cukry, witaminy, antocyjany, karotenoidy, pektyny, garbniki, liczne kwasy organiczne, glikozydy, wakcyninę, glikokininy, związki mineralne. Chętnie spożywane są zarówno na surowo, jak i w postaci przetworów- dżemów, galaretek, kompotów, soków, pierogów z jagodami, ciastek „jagodzianek" czy nalewek. Owoce czernicy mają działanie przeciwcukrzycowe, ściągające, antyseptyczne, moczopędne i przeciwbiegunkowe. Znane są wspomnienia partyzantów z drugiej wojny światowej, którzy zbierali czarne jagody, aby poprawić widzenie w nocy. Działanie to było jak  najbardziej słuszne, gdyż czernica zawiera dużo witaminy A, której obecność zapobiega tzw. kurzej ślepocie.

         Na jagodach często znajdują się larwy tasiemców bąblowcowych. Tego groźnego pasożyta roznoszą najczęściej lisy, które zakażają odchodami runo leśne. Ważne jest to, że gdy już zbierzemy nasze jagody pamiętajmy, aby w domu dokładnie umyć  pod bieżącą wodą owoce! 

 Dla tych co się wybierają na zbiory do lasu przypominamy kilka najważniejszych przepisów:

USTAWA O LASACH:


Art. 26. [Ograniczenia w dostępie do lasów]

1. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, są udostępniane dla ludności.

2. Stałym zakazem wstępu objęte są lasy stanowiące:

1) uprawy leśne do 4 m wysokości;

2) powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne;

3) ostoje zwierząt;

4) źródliska rzek i potoków;

5) obszary zagrożone erozją.

3. Nadleśniczy wprowadza okresowy zakaz wstępu do lasu stanowiącego własność Skarbu Państwa, w razie gdy:

1)  wystąpiło zniszczenie albo znaczne uszkodzenie drzewostanów lub degradacja runa leśnego;

2)  występuje duże zagrożenie pożarowe;

3)  wykonywane są zabiegi gospodarcze związane z hodowlą, ochroną lasu lub pozyskaniem drewna.

4. Lasy objęte stałym lub okresowym zakazem wstępu, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 pkt 1, oznacza się tablicami z napisem "zakaz wstępu" oraz wskazaniem przyczyny i terminu obowiązywania zakazu. Obowiązek ustawiania i utrzymywania znaków ciąży na nadleśniczym w stosunku do lasów będących w zarządzie Lasów Państwowych oraz na właścicielach pozostałych lasów.

Art. 27. [Zbiór płodów runa leśnego i lokalizowanie pasiek]

1. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa są udostępniane, z uwzględnieniem zakazów zawartych w art. 26 i art. 30, do zbioru płodów runa leśnego:

1)  na potrzeby własne;

2)  dla celów przemysłowych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. Zbiór płodów runa leśnego dla celów przemysłowych wymaga zawarcia umowy z nadleśnictwem.

3. Nadleśniczy odmawia zawarcia umowy, w przypadku gdy zbiór runa leśnego zagraża środowisku leśnemu.

Art. 29 [ Ruch pojazdów w lesie]

1. Ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie dozwolony jest jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. Nie dotyczy to inwalidów poruszających się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb.

2. Postój pojazdów, o których mowa w ust. 1, na drogach leśnych jest dozwolony wyłącznie w miejscach oznakowanych.

Art. 30. [Zakazy w lasach]

1. W lasach zabrania się:

1)  zanieczyszczania gleby i wód;

2)  zaśmiecania;

3)  rozkopywania gruntu;

4)  niszczenia grzybów oraz grzybni;

5)  niszczenia lub uszkadzania drzew, krzewów lub innych roślin;

6)  niszczenia urządzeń i obiektów gospodarczych, turystycznych i technicznych oraz znaków i tablic;

7)  zbierania płodów runa leśnego w oznakowanych miejscach zabronionych;

8)  rozgarniania i zbierania ściółki;

9)  wypasu zwierząt gospodarskich;

10)  biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego;

11)  wybierania jaj i piskląt, niszczenia lęgowisk i gniazd ptasich, a także niszczenia legowisk, nor i mrowisk;

12)  płoszenia, ścigania, chwytania i zabijania dziko żyjących zwierząt;

13)  puszczania psów luzem;

14)  hałasowania oraz używania sygnałów dźwiękowych, z wyjątkiem przypadków wymagających wszczęcia alarmu.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

§ 1. Runo leśne powinno być obserwowane pod kątem oceny zagrożenia zniszczenia jednego lub więcej gatunków wchodzących w jego skład. Nie dotyczy to lasów objętych stałym zakazem wstępu.

§ 2. Zbiór płodów runa leśnego na własne potrzeby dopuszczony jest w lasach nie objętych stałym lub okresowym zakazem wstępu.

§ 3.Skup płodów runa leśnego może być prowadzony jedynie od osób fizycznych i prawnych, na podstawie umowy z nadleśnictwami na dokonywanie zbioru dla celów przemysłowych. Skup tych płodów powinien odbywać się zgodnie z zawartymi umowami.

§ 4.Przy zbiorze płodów runa leśnego dopuszcza się wyłącznie:

 1)  zbiór owocników grzybów jadalnych bez oznak rozkładu,

 2)  zbiór owoców ręcznie (bez użycia jakichkolwiek narzędzi i urządzeń niszczących lub uszkadzających rośliny),

 3)  przy pozyskiwaniu całych roślin lub ich części - stosowanie małych łopatek, noży ogrodniczych lub sekatorów, siatek i płacht.